G6PD PADA BAYI BARU LAHIR, MERBAHAYAKAH ? APA NAK BUAT ?

Selepas berlakunya kelahiran, penting untuk setiap ibubapa mengambil tahu dan memastikan beberapa perkara samada berkaitan diri sendiri atau bayi yang baru dilahirkan.

Ianya juga bukan sekadar dipenuhi dengan keterujaan membandingkan iras wajah si anak, atau mengira berapa batang jari adakah ia cukup dan sempurna.

Seperti saya sendiri juga, sebaik berada dalam keadaan stabil, keluar daripada labour room, saya mesti tahu dulu bagaimana status kesihatan baby, jantungnya, sistem pernafasannya, jenis darah dan adakah dia mempunyai G6PD.

Sebelum dibebaskan keluar daripada hospital, doktor akan memberikan keputusan ujian darah, jenis darah bayi dan memaklumkan kepada kedua ibu bapa samada bayi yang dilahirkan mempunyai G6PD atau tidak.

Apakah sebenarnya G6PD ini. Adakah ia suatu penyakit?

G6PD ialah kelainan pada sel darah merah bayi yang dibawa daripada ibu

 

 

 

 

 

 

G6PD bukanlah suatu penyakit, sebaliknya ia adalah salah satu enzim dalam tubuh manusia yang membantu menukar karbohidrat kepada tenaga. Enzim ini memainkan peranan penting dalam sel-sel darah merah yang membawa oksigen dari paru-paru ke tisu-tisu di seluruh badan. Ia menjamin jangka hayat pada sel-sel darah merah, proses pengoksidaan serta membantu melindungi sel-sel darah merah dari kerosakan dan kemusnahan pra-matang.

Kekurangan G6PD adalah satu keadaan yang diwarisi di mana tubuh tidak mempunyai enzim glukosa-6-fosfat dehidrogenase (G-6-PD) yang cukup untuk membantu fungsi sel-sel darah merah. Kecacatan ini adalah disebabkan oleh mutasi dalam gen G6PD berkaitan dengan kelainan pada jantina yang dibawa daripada ibu (biasanya pembawa sihat) kepada anak (atau anak perempuan, yang akan menjadi pembawa sihat juga. Gen yang bertanggungjawab bagi kekurangan ini adalah pada kromosom X. Sebab itulah, dalam kebanyakan kes, bayi yang mempunyai G6PD ialah bayi lelaki.

G6PD juga berfungsi melindungi sel-sel darah merah dari kesan sampingan berbahaya daripada pengambilan ubat-ubatan tertentu, makanan atau apabila badan melawan jangkitan. Tanpa enzim G6PD yang cukup, sel-sel darah merah tidak dapat melindungi diri mereka daripada rosak, mungkin pecah dan menjadi pramatang (hemolisis). Kekurangan ini boleh menyebabkan anemia hemolitik dan kes-kes yang jarang berlaku, kekurangan G6PD juga akan menyebabkan anemia kronik.

Kebanyakan orang dengan kekurangan G6PD tidak mempunyai apa-apa gejala, manakala yang lain mengalami gejala anemia hanya selepas sel-sel darah merah telah dimusnahkan, iaitu keadaan yang dipanggil hemolisis.

Kanak-kanak dengan kekurangan G6PD biasanya tidak menunjukkan apa-apa tanda-tanda atau gejala gangguan sehingga sel-sel darah merah mereka terdedah kepada pencetus tertentu seperti :

  • penyakit, seperti jangkitan bakteria dan virus
  • ubat penahan sakit dan ubat-ubatan tertentu bagi mengurangkan suhu demam
  • naftalena (bahan kimia yang terdapat dalam ubat gegat dan kristal rama-rama)
  • antibiotik tertentu (terutamanya yang mempunyai “sulf” dalam nama-nama mereka)
  • ubat anti malaria tertentu (terutamanya yang mempunyai “quine” dalam nama-nama mereka)

Begitu juga dengan bayi yang baru dilahirkan dan disahkan mengalami G6PD. Kebanyakan bayi yang sudah ada G6PD sejak lahir akan mengalami demam kuning (jaundis) yang tinggi dan berpanjangan juga. Oleh itu, kedua ibu bapanya boleh mengambil langkah-langkah seperti tidak menggunakan ubat nyamuk, mengelakkan penggunaan ubat gegat dan mengelak daripada mengambil jamu-jamu, menjaga pemakanan dan ubat-ubatan yang diambil oleh ibu agar ia tidak disalurkan melalui susu ibu yang diberikan kepada bayi.

Dengan langkah-langkah yang betul, seorang kanak-kanak yang kekurangan G6PD boleh menjalani kehidupan yang sihat dan aktif. Sesetengah kanak-kanak yang kekurangan G6PD boleh bertolak ansur dengan ubat-ubatan dalam jumlah yang kecil, manakala terdapat sebahagiannya yang lansung tidak boleh.

Ibu bapa yang mempunyai anak dengan G6PD perlu menyemak dengan doktor anda untuk arahan-arahan yang lebih khusus untuk penjagaan anak mereka, juga senarai lengkap ubat-ubatan yang kelak boleh menimbulkan masalah kepada kanak-kanak dengan kekurangan G6PD.

Bahan-bahan lain boleh membahayakan kanak-kanak dengan keadaan ini apabila dimakan – atau menyentuh – seperti kacang fava dan naftalena (bahan kimia yang terdapat dalam ubat gegat dan kristal rama-rama). Ubat gegat boleh menjadi amat berbahaya jika kanak-kanak tidak sengaja menelan satu, jadi apa-apa hubungan harus dielakkan.

Keadaan melibatkan pemakanan, ubat-ubatan atau faktor jangkitan yang boleh mencetuskan kemusnahan sel darah merah akan menunjukkan gejala anemia hemolitik, termasuklah :

  • pucat, keletihan, lemah
  • (jika berkulit gelap, ia kadangkala dapat dilihat dalam mulut pada bibir atau lidah)
  • keletihan yang melampau
  • denyutan jantung yang terlalu cepat
  • peningkatan mendadak suhu badan
  • pernafasan cepat atau sesak nafas
  • jaundis, atau kekuningan kulit dan mata, terutamanya pada bayi baru lahir
  • pembesaran limpa
  • air kencing berwarna gelap (kuning-oren seperti air teh)

Setelah pencetus diberhentikan, tanda-tanda kekurangan G6PD akan hilang agak cepat, dalam beberapa minggu dan pada kebiasaannya tiada rawatan perubatan yang diperlukan. Tubuh secara semulajadi akan menghasilkan sel-sel darah merah yang baru, seterusnya anemia juga akan bertambah baik.

Namun, jika terdapat tanda-tanda yang lebih teruk, kanak-kanak mungkin perlu dimasukkan ke hospital untuk rawatan perubatan yang lebih terperinci.

Dalam kebanyakan kes, kes-kes kekurangan G6PD pergi tidak dikenal pasti sehingga kanak-kanak mula memperlihatkan simptom. Sekiranya doktor mengesyaki kekurangan G6PD, ujian darah biasanya dilakukan untuk diagnosis dan mengesahkannya dengan menolak sebab-sebab lain yang mungkin bagi anemia.

Jika anda merasa bahawa anak anda mungkin berisiko kerana sama ada sejarah keluarga atau latar belakang etnik anda, berbincanglah dengan doktor untuk melakukan pemeriksaan ujian darah bagi memeriksa kekurangan G6PD.

Merawat gejala-gejala yang dikaitkan dengan kekurangan G6PD biasanya sekadar dengan mengelakkan faktor-faktor risiko seperti merawat penyakit atau jangkitan atau menghentikan penggunaan ubat tertentu. Walau bagaimanapun, kanak-kanak dengan anemia teruk mungkin memerlukan rawatan di hospital untuk menerima oksigen, cecair, dan pemindahan sel-sel darah yang sihat jika perlu. Dalam kes-kes yang jarang berlaku, kekurangan itu boleh membawa kepada masalah kesihatan lain yang lebih serius.

Bagi kanak-kanak yang mengalami G6PD, perlu dimaklumkan kepada dirinya akan keadaan tersebut agar dapat membantu dirinya mengelakkan pengambilan makanan yang dilarang dalam pelbagai situasi di mana beliau tidak berada di bawah pengawasan anda (seperti sekolah). Bagi bayi pula, ambil langkah untuk memberitahu kepada pengasuh supaya mereka lebih peka dalam menyediakan makanan dan penjagaan bayi anda. Senaraikan apa yang perlu dielakkan dan tunjukkan kepada mereka yang berkenaan agar perkara yang tidak diingini dapat dijauhi.

1,426 total views, 3 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published.

CommentLuv badge

Post Navigation